เดือนนี้เป็นเดือนที่เดินสายไปหลายที่ งานที่นี่ถือว่าโชคดีมากที่ได้ไปชมการแสดงก่อนที่ฝนจะตกหนักจนกทม. กับลำลูกกาจมอยู่ในน้ำที่ขังหลายวัน และไปไหนไม่ได้ แง

หลายวันก่อนวันแสดงก็เริ่มมีฝนตกทั่วบริเวณกทมกับปริมณฑล เห็นว่างานนี้จัดที่ป้อมพระจุลจอมเกล้า จังหวัดสมุทรปราการ ก็ยังคิดว่าฝนจะตกไหม จะได้ดูไหม เพราะเป็นงานกลางแจ้ง

เราไปถึงช่วงบ่าย เมฆครึ้มตลอดวัน ช่วงเดินเล่น เดินหาของกิน รอเวลาแสดงก็มีฝนปรอยๆ มานิดหน่อย ที่ชอบที่สุดคือเห็นแมลงปอบินกันเยอะมาก และคิดเข้าข้างตัวเองว่าฝนคงไม่ตกหนักแน่นอน

แล้วเมื่อฟ้ามืดก็ถึงเวลาการแสดง ยังไม่มีวี่แววของฝนหนัก ตอนที่ละครเล่นไปช่วงท้ายเรื่อง ฝนเทสลับหยุด คนก็เดินออกจากที่นั่งสลับกับลงนั่ง ตกๆ หยุดๆ ร่มก็กางๆ หุบๆ จนกระทั่งละครจบ

เราน่ะเป็นพวกไม่กลัวฝน กลัวก็แต่โทรศัพท์เปียก ก็นั่งดูไปเรื่อย ฝนตกก็ไม่ลุก แต่เก็บๆ หยิบๆ โทรศัพท์ออกจากเป้กันน้ำ (กันได้นิดหน่อย) จนเบื่อ ช่วงหลังเลยไม่หยิบออกมาแล้ว ดูอย่างเดียว

แต่สงสารนักแสดงมากกว่าเพราะเปียกโชกเลย หลบก็ไม่ด้ายยยย

หลังจากวันที่เราไปก็มีการเลื่อนการแสดงเพราะฝนหนักมาก พอฝนหยุดก็เปิดการแสดงใหม่อีกรอบ ดีใจกับทีมงานด้วยนะคะ

ฉากหลังคือเรือหลวงแม่กลองที่ปลดระวางแล้ว

เป็นครั้งแรกที่ได้ดูละครเวทีแบบนี้ เป็นการแสดงที่น่าชื่นชมมากทีเดียว ทั้งเนื้อเรื่องก็สนุก แทรกความรู้ด้านประวัติศาสตร์ของชาติไทยให้เราได้รู้ว่าเราได้อยู่สุขสบายทุกวันนี้เพราะกษัตริย์ไทยและทหารไทยปกป้องประเทศอย่างเต็มที่ เต็มกำลัง

ถ้ามีงานแสดงครั้งต่อไป ขอแนะนำให้ต้องดูเรื่องนี้อย่างยิ่ง

พามาอ่านประวัติศาสตร์ไทยในยุค ร.ศ.112

ก่อนที่จะพาไปอ่านประวัติศาสตร์ในช่วง ร.ศ.112 เรามาทำความรู้จักกับ ร.ศ. กันก่อนนะ

ร.ศ. ย่อมาจาก รัตนโกสินทรศก เป็นระบบการนับศักราชของไทยที่เริ่มนับในปี พ.ศ. 2325 โดยนับ ร.ศ. 1 ในปีที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานี

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เริ่มใช้ ร.ศ. เป็นศักราชอย่างเป็นทางการในราชการแผ่นดินตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2432 ซึ่งตรงกับ ร.ศ. 108 เพื่อให้ระบบการนับศักราชของสยามมีความเป็นสากลและมีความเป็นเอกภาพเทียบเท่ากับอารยประเทศ สยามจึงนับศักราชจากเหตุการณ์ตั้งกรุงรัตนโกสินทร์

สำหรับคนที่สนใจการคำนวณ สูตรก็คือ พ.ศ. = ร.ศ. + 2324 หรือ ร.ศ. = พ.ศ. - 2324

มาถึงเหตุการณ์วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112

วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) คือเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองและการทหารครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในสมัยรัชกาลที่ 5 ระหว่างสยามกับจักรวรรดินิยมฝรั่งเศส ซึ่งนำไปสู่การสูญเสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (ลาวในปัจจุบัน) และเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการปฏิรูปประเทศสยาม

ในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 24 ประเทศฝรั่งเศสอยู่ในช่วงการขยายอิทธิพลยึดประเทศในแถบอินโดจีนเป็นอาณานิคม หลังจากที่ได้ประเทศเวียดนามและกัมพูชาเป็นของตนเองแล้ว จึงอ้างสิทธิเหนือดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงซึ่งขณะนั้นเป็นของสยาม

การกระทบกระทั่งตามชายแดนสร้างความตึงเครียดสะสมจากการ จนกระทั่งเกิดกรณีพระยอดเมืองขวางต่อสู้กับทหารฝรั่งเศสที่เมืองคำม่วน ส่งผลให้ฝรั่งเศสใช้เป็นข้ออ้างส่งเรือรบเข้ามาข่มขู่สยามถึงกรุงเทพฯ

คดีพระยอดเมืองขวาง

พระยอดเมืองขวาง หรือ ขุนรองตรังคภูมิ เป็นข้าหลวงสยามประจำเมืองคำม่วน นำกำลังเข้าขับไล่ทหารฝรั่งเศส ซึ่งนำโดยนายร้อยโท โกรสกรูร็อง (Grosgurin) ที่ยึดพื้นที่ ผลจากการปะทะทำให้นายโกรสกรูร็องและทหารฝรั่งเศสเสียชีวิต

พระยอดเมืองขวาง

ฝรั่งเศสโกรธเคืองอย่างมาก นำเหตุการณ์นี้มาอ้างว่าสยามสังหารนายทหารของตน และใช้เป็นข้อเรียกร้องส่งเรือรบเข้าสู่แม่น้ำเจ้าพระยา

มีการนำเหตุการณ์นี้เข้าสู่การตัดสินของศาลไทย ผลการตัดสินว่าพระยอดเมืองขวางทำหน้าที่ป้องกันดินแดนตามสมควรแก่เหตุ จึงพ้นผิด ทางฝั่งฝรั่งเศสไม่พอใจกับคำตัดสินนี้ จึงบีบบังคับให้ตั้งศาลผสมขึ้นใหม่จากฝ่ายสยามและฝรั่งเศส และตัดสินจำคุกพระยอดเมืองขวางเป็นเวลา 20 ปี และได้รับพระราชทานอภัยโทษหลังจากจำคุกได้ราว 4 ปี

หมายเหตุเพิ่มเติม : เมืองคำม่วน ปัจจุบันคือ แขวงคำม่วน (Khammouane Province) ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป. ลาว) โดยมีศูนย์กลางการปกครองหลักอยู่ที่ เมืองท่าแขก ตั้งอยู่ตรงข้ามประเทศไทยตรงจังหวัดนครพนม โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นโพ้นพรมแดนธรรมชาติ สามารถเดินทางข้ามหาสู่กันได้ทางสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 3

ในสมัยรัชกาลที่ 5 ช่วงก่อนวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 เมืองคำม่วนเป็นหัวเมืองสำคัญทางฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงที่อยู่ภายใต้การปกครองของสยาม มีข้าหลวงสยาม (เช่น พระยอดเมืองขวาง) ไปประจำการอยู่ หลังจากเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 และการลงนามในสนธิสัญญา พ.ศ. 2436 สยามจำต้องยกดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงทั้งหมด รวมถึงเมืองคำม่วน ให้แก่จักรวรรดินิยมฝรั่งเศส นำไปสู่การจัดตั้งเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนของฝรั่งเศส ก่อนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของประเทศลาวในเวลาต่อมา

Timeline เหตุการณ์

พ.ศ. 2435 - ต้นปี 2436 เกิดความตึงเครียดตามชายแดน โดยฝรั่งเศสเริ่มส่งกำลังทหารเข้ายึดพื้นที่บริเวณฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงและเกิดการปะทะกับเจ้าหน้าที่สยามหลายจุด

13 กรกฎาคม พ.ศ. 2436 เรือรบฝรั่งเศส 2 ลำ คือ เรือแอร์มองต์ (Inconstant) และ เรือกอแมต (Comète) ฝ่าการป้องกันที่ป้อมพระจุลจอมเกล้าเข้ามาจอดหน้าสถานทูตฝรั่งเศสในกรุงเทพฯ พร้อมหันปากกระบอกปืนเข้าหาวังหลวง

20 กรกฎาคม พ.ศ. 2436 ฝรั่งเศสยื่นคำขาดให้สยามถอนกำลังจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ชดใช้ค่าเสียหาย 3 ล้านฟรังก์ และลงโทษเจ้าหน้าที่สยาม เมื่อสยามต่อรอง ฝรั่งเศสจึงส่งเรือมาปิดล้อมอ่าวไทย

3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 สยามจำต้องยอมรับเงื่อนไขทั้งหมดเพื่อรักษาเอกราชส่วนใหญ่ไว้ โดยลงนามในสนธิสัญญากรอบใหญ่ สยามเสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (พื้นที่ลาวส่วนใหญ่) และฝรั่งเศสเข้ายึดเมืองจันทบุรีไว้เป็นหลักประกันนานถึง 10 ปี

ถุงเงินแดง

หลังเหตุการณ์ครั้งนี้สยามจำเป็นต้องจ่ายค่าปรับสงครามให้กับฝรั่งเศส รัชกาลที่ 5 ทรงนำ เงินถุงแดง อันเป็นเงินพระราชสมบัติส่วนพระองค์ที่สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงสะสมไว้จากการค้ากับต่างประเทศ มาจ่ายเป็นค่าปรับสงครามให้ฝรั่งเศสได้ทันเวลา

นอกจากนั้นยังได้เร่งปฏิรูปกองทัพ จัดตั้งกระทรวงมหาดไทย รวมศูนย์อำนาจปกครอง และส่งพระราชโอรสไปศึกษาวิชาการทหารและการเมืองในยุโรป

และเพื่อถอดถอนแรงกดดันจากฝรั่งเศส พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกในปี พ.ศ. 2440 เพื่อสร้างความสัมพันธ์กับมหาอำนาจอื่น โดยเฉพาะรัสเซียและเยอรมนี

สภาอุณาโลมแดง

สภากาชาดไทย ก็มีจุดกำเนิดจากสงคราม ร.ศ. 112 เดิมชื่อว่า สภาอุณาโลมแดง ก่อตั้งโดยท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ท่านเห็นว่าทหารสยามเจ็บป่วยและบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก แต่ขาดแคลนยารักษาโรคและหน่วยบรรเทาทุกข์อย่างเป็นระบบ จึงได้ริเริ่มรวมกลุ่มสตรีชั้นสูง นำความขึ้นกราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี (ต่อมาคือ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี) เพื่อขอพระราชทานอนุญาตจัดตั้งองค์กรช่วยเหลือทหารในช่วงการรบ ร.ศ. 112 (มีเรื่องนี้ในละครด้วย)

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นชอบและโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง สภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม ขึ้นเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2436 (ร.ศ. 112) โดยมีสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนาฯ ทรงเป็นสภาโภคินี (นายกสภา) และท่านผู้หญิงเปลี่ยนเป็นอัครนารีนาถ

ในเวลาต่อมาองค์กรนี้ได้รับการรับรองจากคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) และเปลี่ยนชื่อเป็น สภากาชาดสยาม และ สภากาชาดไทยเช่นในปัจจุบันนี้

ข้อมูลการแสงสีเสียง ร.ศ.112 เดอะมิวสิคัล

การจัดแสดง ร.ศ.๑๑๒ THE MUSICAL ตอน ปราการแห่งศักดิ์ศรี ยุทธนาวีปากน้ำ (จัดแสดงช่วงปลายกันยายน พ.ศ. 2569 ณ ป้อมพระจุลจอมเกล้า จังหวัดสมุทรปราการ

หน่วยงานหลักผู้จัดงาน

นายสุนทร ปานแสงทอง นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสมุทรปราการ ร่วมมือกับกองทัพเรือ และหน่วยงานภาคเอกชนในท้องถิ่น

ทีมงานการผลิตและสร้างสรรค์ (Production & Creative Team)

ศุภวัฒน์ หงษา ผู้ประพันธ์บทละคร และร่วมกำกับการแสดง
สุวรรณดี จักราวรวุธ ผู้กำกับการแสดง
ร่วมกับทีม Dreambox Theatre ซึ่งเป็นกลุ่มละครเวทีระดับมืออาชีพของไทย

ดนตรีและเพลงประกอบ

โดย ทีมคีตการประพันธ์เพลงมิวสิคัลใหม่กว่า 14 บทเพลง

ทีมนักแสดง

ไนกี้ – นิธิดล ป้อมสุวรรณ, แม็กกี้ – อาภา ภาวิไล, รอน – ภัทรภณ โตอุ่น, แดนดาว ยมาภัย, ผัดไท – จรรยา ธนาสว่างกุล, ครูรักษ์ – ศรัทธา ศรัทธาทิพย์ พร้อมทีมนักแสดงสมทบ คอรัส และทีมนักแสดงฉากยุทธนาวีอีกเป็นจำนวนมาก

ส่งท้าย

ทั้งนี้และทั้งนั้นต้องขอขอบคุณทีมงานทั้งหมดที่ช่วยกระตุกต่อมรักชาติให้ทำงานได้ดียิ่งขึ้น ข้อมูลที่นำมาใส่ใสบล็อกนี้เป็นการหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต และใช้ AI ช่วยค้นหา ผิดพลาดประการใดต้องขออภัยอย่างยิ่งค่ะ

อ่านข่าวทางการได้ที่ https://smilecatzmedia.blogspot.com/2026/09/blog-post.html